Rodzaje okazywanej mi³o¶ci :
> Agape - typ mi³o¶ci bezinteresownej, opieraj±cej siê na altruizmie i duchowej wiêzi, czêsto motywowanej religijnie.
> Philia - mi³o¶æ platoniczna, wolna od seksu i zmys³owo¶ci, przyjacielska, bezinteresowna, lojalna i wierna.
> Eros - mi³o¶æ twórcza, kreatywna lub romantyczna, w której dominuj±c± rolê odgrywa sentyment, têsknota, oczarowanie, pragnienie coraz wiêkszej pe³ni.
> Sexus - mi³o¶æ zmys³owa, realizuj±ca siê w zbli¿eniach p³ciowych, oparta na wzajemnym po¿±daniu; najczê¶ciej ma swój pocz±tek w zakochaniu.
> Narcyzm - mi³o¶æ do samego siebie.
Teoria mi³o¶ci Sternberga
intymno¶æ(blisko¶æ)
namiêtno¶æ(pasja)
zaanga¿owanie
Wed³ug Roberta Sternberga mi³o¶æ mo¿na opisaæ przy pomocy trzech zasadniczych sk³adników. S± to namiêtno¶æ, intymno¶æ i decyzja/zobowi±zanie .
Cechy ulegaj± ci±g³ej przemianie w czasie trwania zwi±zku.
Intymno¶æ, czyli blisko¶æ, to wszelkie pozytywne uczucia i dzia³ania wzmagaj±ce przywi±zanie partnerów.
Wed³ug Sternberga, na tak pojmowan± intymno¶æ sk³adaj± siê:
> pragnienie dbania o dobro partnera,
> prze¿ywanie szczê¶cia w obecno¶ci partnera i z jego powodu,
> szacunek dla partnera,
> przekonanie, ¿e mo¿na na niego liczyæ w potrzebie,
> wzajemne zrozumienie,
> wzajemne dzielenie siê prze¿yciami i dobrami duchowymi i materialnymi,
> dawanie i otrzymywanie uczuciowego wsparcia,
> wymiana intymnych informacji,
> uwa¿anie partnera za wa¿ny element w³asnego ¿ycia
Emocje sk³adaj±ce siê na intymno¶æ s± w du¿ej mierze wynikiem komunikacji miêdzy partnerami i rozumienia potrzeb osoby kochanej.W pocz±tkach mi³o¶ci intymno¶æ jest niska, ro¶nie ona stopniowo wraz z czasem trwania zwi±zku i jeszcze wolniej opada po osi±gniêciu swego maksimum.Namiêtno¶æ to prze¿ywanie silnych emocji zarówno pozytywnych jak i negatywnych. Gdy intensywno¶æ namiêtno¶ci jest wysoka, prze¿ywa siê takie emocje jak po¿±danie, rado¶æ, podniecenie, têsknotê, zazdro¶æ, niepokój. Stanom tym towarzyszy silna motywacja do po³±czenia siê z obiektem mi³o¶ci, fizycznej blisko¶ci, kontaktów seksualnych. Czêsto mi³o¶æ uto¿samiana jest z namiêtno¶ci±.
W pocz±tkowym etapie zakochiwania siê namiêtno¶æ jest bardzo silna i niepodatna na ¶wiadome kierowanie. Na to, czy w danej diadzie jest namiêtno¶æ czy jej nie ma, nie mamy wp³ywu. Tak jak szybko namiêtno¶æ ro¶nie, tak samo szybko spada i choæ jest to fakt nieunikniony, spadek namiêtno¶ci nie jest równoznaczny z koñcem mi³o¶ci.
Zaanga¿owanie (decyzja/zobowi±zanie) w utrzymanie zwi±zku to wszelkie dzia³ania maj±ce na celu przekszta³cenie mi³o¶ci w trwa³y zwi±zek. Jest to ¶wiadoma decyzja co do tego, czy chcemy zostaæ w danym zwi±zku, czy jest on dla nas satysfakcjonuj±cy. Jest to wiêc sk³adnik mi³o¶ci, którego nasilenie sami kontrolujemy. Silne zaanga¿owanie mo¿e byæ czynnikiem skutecznie podtrzymuj±cym dany zwi±zek. W parach zadowolonych z ma³¿eñstwa, zaanga¿owanie jest zazwyczaj najsilniejszym sk³adnikiem podtrzymuj±cym uczucie mi³o¶ci w danym zwi±zku.Wraz z pocz±tkiem mi³o¶ci, gdy dwoje ludzi decyduje siê na bycie razem, zaanga¿owanie stopniowo ro¶nie. Gdy osi±gnie ono swój maksymalny poziom, to zazwyczaj utrzymuje siê na nim do koñca trwania zwi±zku.
7 form mi³o¶ci
Wed³ug Sternberga:
> lubienie: intymno¶æ, ale bez zaanga¿owania czy namiêtno¶ci.
> zadurzenie: namiêtno¶æ bez zaanga¿owania czy intymno¶ci.
> pusta mi³o¶æ: zaanga¿owanie bez namiêtno¶ci czy intymno¶ci.
> romantyczna mi³o¶æ: intymno¶æ i namiêtno¶æ, ale bez zaanga¿owania.
> niedorzeczna mi³o¶æ: zaanga¿owanie i namiêtno¶æ, ale bez intymno¶ci.
> partnerska mi³o¶æ: zaanga¿owanie i intymno¶æ, ale bez namiêtno¶ci.
> mi³o¶æ doskona³a: zaanga¿owanie, intymno¶æ i namiêtno¶æ.
Fazy zwi±zku
Poszczególne fazy zwi±zku wg Sternberga:
1. Faza zakochania
Zaczynaj± rozwijaæ siê trzy sk³adniki, przy czym najsilniej przybiera na sile namiêtno¶æ. Pojawi± siê symptomy charakterystyczne dla mi³o¶ci.
2. Faza romantycznych pocz±tków
Charakteryzuje siê wzrostem intymno¶ci. Jest zazwyczaj krótkotrwa³a. Rozbudzeni namiêtno¶ci± partnerzy zaczynaj± czê¶ciej siê spotykaæ, rozmawiaæ o sobie, lepiej siê poznawaæ, efektem tego jest wzrost intymno¶ci. Pojawia siê tak¿e decyzja co do utrzymania zwi±zku i przechodzi on w fazê trzeci±.
3. Faza zwi±zku kompletnego
Charakteryzuje siê wystêpowaniem wszystkich trzech sk³adników. Wi±¿e siê to zazwyczaj z podjêciem decyzji o ¶lubie, zamieszkaniu razem, a wiêc decyzji co do trwania danego zwi±zku. Jest to faza najbardziej zadowalaj±ca dla partnerów, a tak¿e najbardziej nasycona emocjami. Osi±gaj± oni najwy¿szy stopieñ intymno¶ci. Podobnie teraz ich zobowi±zanie jest bardzo mocne. Koniec tej fazy jest jednoznaczny z nieuchronnym koñcem namiêtno¶ci. Nag³e os³abniêcie namiêtno¶ci wyznacza wej¶cie w fazê czwart±.
4. Faza zwi±zku przyjacielskiego
Jest pozbawiona sk³adnika namiêtno¶ci, który je¶li by³ uto¿samiany z sam± mi³o¶ci±, mo¿e oznaczaæ, ¿e w danym zwi±zku mi³o¶æ wypali³a siê. Dla wielu ludzi wej¶cie w fazê zwi±zku przyjacielskiego oznacza najbardziej satysfakcjonuj±cy okres dla ich zwi±zku. Uwzglêdniaj±c fakt, ¿e w fazie tej dominuje zaanga¿owanie, które jest zale¿ne od naszej woli, jak i intymno¶æ, która tylko po czê¶ci tak¿e jest od niej zale¿na, mo¿emy stwierdziæ, ¿e przed³u¿enie tej fazy jest zale¿ne od woli obojga partnerów. Problemem mo¿e byæ dla nich podtrzymanie intymno¶ci na wysokim poziomie, a wiêc wzajemne zaufanie, lubienie siê, chêæ pomagania i otrzymywania pomocy. Je¶li nie uda siê podtrzymaæ intymno¶ci, zwi±zek przechodzi w ostatni± z faz.
5. Faza zwi±zku pustego
Charakteryzuje siê jedynie zaanga¿owaniem, które jest jedynym sk³adnikiem podtrzymuj±cym go. Diada taka jest jedynie pozosta³o¶ci± po mi³o¶ci, gdy¿ opieraj±c siê na samym zaanga¿owaniu nale¿y siê liczyæ z mo¿liwo¶ci±, ¿e który¶ z partnerów zapragnie zmiany i zrezygnuje z dalszego trwania takiego zwi±zku. Jest to faza, która nie musi pojawiæ siê w zwi±zku, o ile partnerom uda siê podtrzymaæ intymno¶æ. Jednak w momencie spadku intymno¶ci, zaanga¿owanie mo¿e równie¿ podtrzymywaæ dany zwi±zek z równie dobrym rezultatem. Je¿eli dochodzi do tej fazy najczê¶ciej zwi±zek przechodzi w fazê szóst±.
6. Rozpad zwi±zku
Model Ira Reiss
Spe³nianie siê osobowo¶ci i realizacja potrzeb Zrozumienie Wzajemne uzale¿nienie Ujawnienie siebie
Model ten polega na za³o¿eniu, ¿e w procesie mi³o¶ci poszczególne sk³adniki wp³ywaj± na siebie wzajemnie w zale¿no¶ci od stopnia nasilenia pozosta³ych komponentów.
Ewolucja zwi±zku jest metafor± obrotu ko³a.
1. Zrozumienie
2. Wzajemne uzale¿nienie
3. Ujawnienie siebie,
4. Spe³nianie siê osobowo¶ci i realizacja potrzeb
Teoretyczny model mi³o¶ci Johna Lee
John Lee wyodrêbni³ sze¶æ typów mi³o¶ci. Jednostkê mo¿e charakteryzowaæ b±d¼ jeden z typów mi³o¶ci, b±d¼ te¿ mo¿e reprezentowaæ ich kombinacjê. Lee wyró¿ni³ trzy typy podstawowe (pierwotne) i trzy pochodne (wtórne).
Do podstawowych zaliczamy:
> storge
Mi³o¶æ zrównowa¿ona, czu³a, przyjacielska w której partnerów silnie ³±czy intymno¶æ i za³o¿enie, ¿e bez wzglêdu na wszystko zostan± przyjació³mi. Intymno¶æ fizyczna pojawia siê pó¼niej i rzadko, je¶li wyst±pi, staje siê ¼ród³em rado¶ci. Mi³o¶æ tego typu porównaæ mo¿na do mi³o¶ci miêdzy rodzeñstwem. Najwa¿niejsze jest by byæ z partnerem duchowo i jako jego najlepszy przyjaciel. Dla tego typu mi³o¶ci drobne przeszkody s± do pokonania. Nawet czasowe roz³±ki nie stanowi± dla niej problemu.
> eros
Mi³o¶æ eros jest odpowiednikiem mi³o¶ci romantycznej. Charakterystyczne dla tego typu mi³o¶ci jest zafascynowanie kochan± osob±. Osoby prezentuj±ce ten typ wierz± w mi³o¶æ od pierwszego wejrzenia i jest to wrêcz po¿±dane by w taki w³a¶nie sposób zakochaæ siê i stworzyæ zwi±zek doskona³y, w którym mi³o¶æ bêdzie wieczna. Partnerzy pragn± byæ do siebie podobni, jak najwiêcej czynno¶ci wykonywaæ wspólnie. Charakterystyczny te¿ jest silny poci±g fizyczny, dlatego te¿ do¶æ wcze¶nie uwzglêdniany jest element seksualno¶ci. Partnerom zale¿y na tym, by drugiej osobie dostarczaæ jak najwiêkszej ilo¶ci przyjemno¶ci, w tym tak¿e w sferze seksu.
> ludus
Ludus traktuje mi³o¶æ jako zabawê. W grze tej polega g³ównie na tym by zwyciê¿yæ, a wiêc wykazaæ siê wiêkszymi zdolno¶ciami, dowie¶æ swej wy¿szo¶ci nad partnerem. Seks w takim zwi±zku, to forma zaspokojenia jedynie w³asnych przyjemno¶ci. Je¶li w sferze seksualnej wyst±pi± jakie¶ problemy, to zamiast staraæ siê je rozwi±zaæ, przedstawiciele tego typu mi³o¶ci poszukaj± raczej nowego partnera. W wyra¿aniu ludus nierzadko obserwuje siê koncentracjê na w³asnej osobie.
Typy te ³±cz± siê z sob± i tworz±:
> maniê (jako kombinacjê eros i ludus),
Mi³o¶æ maniakalna jest intensywna i obsesyjna, czêsto my¶l o partnerze jest przyczyn± ci±g³ego lêku przed jego utrat±. Polega na sta³ej potrzebie podtrzymywania uczuæ i uwagi przez partnerów, a tak¿e nieustannego rozpraszania w±tpliwo¶ci co do wierno¶ci i zaanga¿owania.
> pragmê (ludus i storge),
Pragma to mi³o¶æ praktyczna. Przedstawiciele tego typu inwestuj± w mi³o¶æ. Jest to dla nich kalkulacja zysków i strat jakie mog± osi±gn±æ anga¿uj±c siê w dany zwi±zek. Zwi±zek jest mo¿liwy tylko z partnerem, który odpowiada tak kochaj±cym osobom ze wzglêdu na pochodzenie i warunki ¿yciowe.
> agape (eros i storge).
Mi³o¶æ agape jest mi³o¶ci± ofiarn±, pe³n± po¶wiêcenia i troski o drug± osobê. W mi³o¶ci tej ³atwo zapomina siê o sobie my¶l±c o szczê¶ciu partnera. Jest to moralny idea³ mi³o¶ci w etyce chrze¶cijañskiej jak i innych religii. Oznacza troskê o osobê kochan± bez oczekiwania czegokolwiek w zamian.
Badania Lee wykaza³y, ¿e do mi³o¶ci pragmatycznej i storgicznej bardziej sk³onne s± kobiety ni¿ mê¿czy¼ni, którzy z kolei manifestuj± styl erotyczny i ludyczny.
Lee porównywa³ te sze¶æ typów mi³o¶ci z palet± barw: "Tak jak wszystkie kolory pochodz± od trzech podstawowych, tak wszystkie style mi³o¶ci dadz± siê wyprowadziæ z trzech podstawowych stylów".
Koncepcja Bardisa
Bardis zak³ada istnienie trzech rodzajów potrzeb[5]:
> potrzeby fizyczne
> potrzeby psychologiczne
> potrzeby spo³eczne
Gdy partnerzy zaspokajaj± swoje potrzeby w równej mierze i na wysokim poziomie mi³o¶æ jest kompletna. Gdy potrzeby zaspokajane s± na niskim poziomie, b±d¼ tylko niektóre z nich, mi³o¶æ jest niepe³na.
Uwzglêdniaj±c si³ê zaspokajania okre¶lonych potrzeb, Bardis podzieli³ mi³o¶æ na trzy typy:
> typ Orfeusza i Eurydyki
Potrzeby fizyczne, psychologiczne i spo³eczne s± dostrzegane przez ka¿dego z partnerów i zaspokajane na równym, zadowalaj±cym poziomie. Jest to mi³o¶æ silna, daj±ca satysfakcjê obu stronom.
> typ Zeusa
To mi³o¶æ niepe³na. Charakteryzuje siê przecenianiem potrzeb fizycznych przez jednego lub obydwoje partnerów z równoczesnym niedocenianiem potrzeb niefizycznych.
> typ Penelopy
Mi³o¶æ Penelopy jest równie¿ odmian± mi³o¶ci niepe³nej. Nadmiernie cenione s± potrzeby niefizyczne, za¶ niedoceniane zostaj± potrzeby fizyczne.
Ujêcie Ericha Fromma
Erich Fromm uwa¿a³[6], ¿e mi³o¶æ jest sztuk±. Aby nauczyæ siê kochaæ, cz³owiek musi postêpowaæ z mi³o¶ci± tak, jak z ka¿dym innym rodzajem sztuki, jak na przyk³ad z malarstwem czy muzyk±. Najpierw powinien opanowaæ teoriê, a pó¼niej zaj±æ siê czê¶ci± praktyczn±.
Mi³o¶æ jest aktywn± si³± drzemi±c± w cz³owieku. Trzeba wiêc nauczyæ siê j± wyzwalaæ, a osi±gn±æ to mo¿na przez dzia³anie. Nie jest mi³o¶ci± branie, bycie kochanym; prawdziwa, dojrza³a mi³o¶æ polega na obdarzaniu ni± innych, co jest równoznaczne z czynnym aktem dawania innym siebie samego.
Przez czynn±, dojrza³± mi³o¶æ Fromm rozumia³:
> Dawanie siebie innym; gdy wiêcej rado¶ci czerpie siê z dawania ni¿ brania.
> Gdy drugi cz³owiek, obdarzany uczuciem, budzi g³êbokie i ¿ywe zainteresowanie; zachowaniem powinna kierowaæ troska o dobro tej osoby.
> Odpowiedzialno¶æ za zaspokajanie potrzeb osoby kochanej, w tym g³ównie potrzeb psychicznych.
> Poszanowanie dla odmienno¶ci drugiego cz³owieka, pozwalanie na rozwój jego indywidualno¶ci.
> Staranie, by jak najlepiej poznaæ osobê kochan±.
Fromm wyró¿ni³ mi³o¶æ bratersk±, matczyn±, mi³o¶æ samego siebie, mi³o¶æ Boga i mi³o¶æ erotyczn±. Przez t± ostatni± rozumia³ mi³o¶æ opart± na zespoleniu z drugim cz³owiekiem jako nie tylko uczucie, ale te¿ decyzje, obietnice. Na mi³o¶æ erotyczn± sk³ada siê zakochanie i czynnik ¶wiadomy, a wiêc decyzja, by byæ z drug± osob±, po¶wiêcaæ jej uwagê i troskê.
Zakochanie
Zakochanie to stan osoby zakochanej, czuj±cej mi³o¶æ.
Charakteryzuje siê obsesyjnymi my¶lami o tej osobie, pragnieniem przebywania z ni±.
W przypadku niedostêpno¶ci obiektu mi³o¶ci osoba zakochana cierpi.
Stan zakochania wi±¿e siê z podwy¿szonym poziomem fenyloetyloaminy (PEA) i dopaminy, powstaniem nowych pêtli neuronalnych oraz reakcjami fizjologicznymi na osobê, w której jeste¶my zakochani takimi jak pocenie siê d³oni, przy¶pieszone bicie serca (wynik dzia³ania adrenaliny). Te same reakcje wywo³uje strach i stres. W nieco ponad po³owie przypadków poziomy hormonów wracaj± do normy w ci±gu 3-8 lat (choæ mog± równie¿ wcze¶niej) od momentu podwy¿szenia. W pozosta³ych przypadkach pojawia siê nowy stan równowagi, za który odpowiada oksytocyna, wazopresyna i serotonina, a który mo¿na okre¶liæ jako przywi±zanie.
Ponadto:
> testosteron odpowiada u obydwu p³ci za po¿±danie seksualne,
> dopamina odpowiada u obydwu p³ci za "uskrzydlenie",
> oksytocyna u kobiet odpowiada za uczucia blisko¶ci i przywi±zania - jest ona wydzielana m.in. w trakcie orgazmu, przy porodzie, przy karmieniu piersi±,
> wazopresyna odpowiada za blisko¶æ i przywi±zanie u mê¿czyzn.
Mi³o¶æ w literaturze
>Tristan i Izolda
> Romeo i Julia
> Ankieta na temat mi³o¶ci – rozumienie mi³o¶ci w ujêciu surrealistycznym
> Cierpienia m³odego Wertera – Johann Wolfgang Goethe – mi³o¶æ niespe³niona
> Cztery mi³o¶ci – Clive Staples Lewis
> Dobry Omen – Terry Pratchett i Neil Gaiman – mi³o¶æ przypadkiem, obok akcji i stereotypów
> Dziady cz. II i IV – Adam Mickiewicz – mi³o¶æ trudna
> Fantazy – Juliusz S³owacki – krytyka przedmiotowego traktowania mi³o¶ci, ukazanie kontrastu pomiêdzy autokreacj± romantyczn± a prawdziwym uczuciem
> Giaur – George Gordon Byron – mi³o¶æ niespe³niona
> Hymn o mi³o¶ci – Pawe³ z Tarsu – definicja mi³o¶ci jako sensu ¿ycia
> Mi³o¶æ – Czes³aw Mi³osz – definicja mi³o¶ci jako sensu ¿ycia
> Miranda – Antoniego Langego – tragizm mi³o¶ci wynikaj±cy z rozd¼wiêku miêdzy cielesno¶ci± a duchowo¶ci± cz³owieka
> Lalka - Boles³aw Prus - mi³o¶æ nieszczê¶liwa, z³udna, pe³na wyrzeczeñ.
> Ogniem i mieczem – Henryk Sienkiewicz – mi³o¶æ spe³niona
> Orfeusz i Eurydyka – mi³o¶æ silniejsza od ¶mierci
> Pie¶ñ nad Pie¶niami – mi³o¶æ spe³niona
> Potop – Henryk Sienkiewicz – mi³o¶æ spe³niona
> Romeo i Julia – William Szekspir – mi³o¶æ trwalsza od ¶mierci
> Przed sklepem jubilera. Medytacje na temat sakramentu ma³¿eñstwa przechodz±ce chwilami w dramat – Karol Wojty³a – przedstawione trzy ró¿ne rodzaje mi³o¶ci
> Sonety do Laury – Francesco Petrarka – mi³o¶æ trwalsza od ¶mierci
> Surrealizm w swoich dzie³ach ¿ywych – André Breton – mi³o¶æ kobiety jako wcielenie najwy¿szej szansy mê¿czyzny
> Dzieje Tristana i Izoldy – mi³o¶æ trwalsza od ¶mierci
> Triumf ¶mierci – Gabriele d'Annunzio – mi³o¶æ jako gwa³towna namiêtno¶æ
> Uczta – Platon – umi³owanie piêknych cia³ ch³opców jako krok do mi³o¶ci Piêkna i Dobra
> W Szwajcarii – Juliusz S³owacki – zawód mi³osny
> W Weronie – Cyprian Kamil Norwid
> Vita nova – Antoni Lange – nieszczê¶liwa mi³o¶æ do nieosi±galnego idea³u |
::
Top Arpegio ::
:: Gry ::
:: Humor ::
:: Download ::
:: Grafika ::
::
Inne dzia³y ::
:: Komórka ::
:: Webmaster ::
:: Sport ::
Mi³o¶æ - Teledyski mi³osne. Teledyski o mi³o¶ci po polsku i po angielsku 
>>